Motorrijden ontmoedigen?

 Motorrijden is voor veel Nederlanders puur plezier.Dit neemt niet weg dat de weerstand tegen motoren groeit.

Volgens verkeersspecialist en voormalig woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland Bert J. Woudenberg komt dat doordat motorrijders vaak een gevaar vormen op de weg en meestal veel lawaaioverlast veroorzaken.

Bovendien dragen zij volgens hem niets bij aan het oplossen van het fileprobleem omdat een motor evenveel ruimte inneemt als een kleine auto.

In een bijdrage op de opiniepagina in deze krant doet Woudenberg een dringend beroep op de overheid om een drastisch ontmoedigingsbeleid te gaan voeren. Zo zou de leeftijdsgrens voor het rijden op zware motoren verhoogd moeten worden van 21 naar 24 jaar. Ook pleit hij voor verplichte rijvaardigheidscursussen en een APK voor motorrijwielen.

Motorrijden is voor velen pure 'fun'. De keerzijde ervan is echter dat motoren een hoge risicofactor in het verkeer vormen, een flinke dosis overlast veroorzaken en een gering economisch nut hebben. Daaruit volgt maar 1 logische conclusie: motorrijden moet minder aantrekkelijk worden gemaakt. Althans, dat vindt Bert J. Woudenberg.

Dit is het opinie-artikel van Bert J. Woudenberg: 

Het motorrijden leeft weer op. De periode van dalende motorverkopen lijkt voorbij, motorclubs voeren sinds 18 mei campagne om motorrijders onderweg niet over het hoofd te zien en de Tweede Kamer gaat bekijken wat er gedaan moet worden om het motorrijden veiliger te maken.

De vraag is echter: hoeveel risico's en overlast wil onze  samenleving nog accepteren van motorfietsen die - hoe je ook wendt of keert - maar een geringe vervoersprestatie hebben en dus ook niet de files kunnen helpen verminderen?

De laatste tijd zijn het vooral wetenschappers die vraagtekens zetten bij de rijstijl, de ongevalrisico's en het veiligheidsbewustzijn van (vooral onervaren) motorrijders. Voor de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV staat namelijk vast dat motoren de weg versperren naar een duurzaam veilig wegverkeer. In de pas verschenen studie 'Door met duurzaam veilig' staan daarom scherpe vragen aan de politiek over het motorrijden. Welke mate van risico accepteren we nog in onze samenleving? Welke maatregelen zijn redelijk en verantwoord om die risico's te verminderen? Is er een verdeling te maken tussen een individuele en collectieve verantwoordelijkheid voor riskant gedrag? Er zijn in ons land zo'n 568.000 motorfietsen. Anderhalf miljoen mensen hebben een motorrijbewijs, onder wie veel meer ouderen (tweederde is 40-plus) dan jongeren. Motorrijders lopen aanzienlijk meer risico dan andere weggebruikers. Hun kans op overlijden is vijftien keer groter dan die van automobilisten.

Van de motorslachtoffers valt de helft in de zomermaanden. Tien jaar geleden kwamen 98 motorrijders bij verkeersongevallen om het leven, vorig jaar waren het er 59 (plus duizend ernstig gewonden). Die daling komt ongetwijfeld mede door de achterblijvende groei van het motorpark en de verminderde populariteit van het motorrijden. In 2006 werden 'maar' 15.000 nieuwe motorfietsen verkocht, het laagste aantal sinds jaren. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat staat gelukkig niet te trappelen om in die verkoopcijfers verandering te brengen. Dit in tegenstelling tot het bedrijfsleven (RAI, BOVAG) en motorclubs (KNMV, MAG) die voor de zoveelste keer proberen om motorrijders zichtbaarder te maken en om meer mensen op de motor naar het werk te laten gaan om de filedruk een beetje te verminderen. ‘Héél Nederland op de motor!’ luidt de leus. Kranten en tijdschriften doen daarbij vaak een extra duit in het zakje door in artikelen uitgebreid de schijnwerper te richten op het motorrijden als ‘fun’. Ook motorrijders plegen hun hobby alleen met plezier, vrijheid en kicken te vereenzelvigen. Voor anderen is het zelfs een vorm van lifestyle.

Feit is dat motorrijders door automobilisten nogal eens over het hoofd worden gezien vanwege hun gebrekkige zichtbaarheid. Afslaande automobilisten die een motorrijder niet of te laat zien, vormen de meest voorkomende oorzaak van aanrijdingen. Verder biedt een motor bij een ongeval nauwelijks bescherming.

Bovendien is het een misvatting dat motorrijders meehelpen de filedruk te verminderen. Hun tweewielers nemen evenveel ruimte in beslag als een kleine auto (met vaak meer inzittenden!), leveren een vrijwel gelijke bijdrage aan het ontstaan van een file en hebben een geringe vervoersprestatie. In onderzoeken is dan ook vastgesteld dat het ‘stimuleren van motorgebruik in het kader van een betere benutting van de wegcapaciteit weinig zinvol lijkt’. De lusten en lasten tegen elkaar afwegend is er geen andere conclusie mogelijk dan dat motorrijden eerder moet worden ontmoedigd dan gestimuleerd. De verkeersonveiligheid van het motorrijden, evenals het beperken van de lawaaioverlast door motorfietsen vraagt van de overheid op korte termijn een doelmatige ontmoedigingsaanpak. Dat kan om te beginnen door hogere veiligheidsdrempels en extra maatregelen, bijvoorbeeld door het verhogen van de leeftijdsgrens voor het rijden op zware motoren (met een vermogen van 35Kw en meer) van 21 naar 24 jaar, zoals de EU ook wil. Tevens kunnen aan alle motorrijders kleidingeisen worden gesteld, zoals bij het huidige motorexamen al het geval is (helmvizier of bril, hoge schoenen of laarzen, handschoenen en beschermende kleding). Andere mogelijke maatregelen zijn het verplicht volgen van voortgezette rijvaardigheidstrainingen en het invoeren van een APK.

Bert J. woudenberg is verkeersspecialist en voormalig woordvoerder van verkeersveiligheidsorganisatie 3VO.(53) Commentaar